İnsan Hakları
BİRİNCİ BÖLÜM
 
Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar
 
Amaç
 
Madde 1 --- Bu Yönetmeliğin amacı; toplumda ve kamu görevlilerinde insan hakları bilincini geliştirmek,insan haklarını korumak, ihlal iddialarını incelemek ve araştırmak, insan hak ve özgürlüklerinin kullanılmasının önündeki engeller ile hak ihlallerine yol açan sosyal, siyasi, hukuki ve idari nedenleri incelemek, araştırmak ve bunların çözümüne ilişkin önerilerde bulunmak üzere, illerde "İl İnsan Hakları Kurulu" ile ilçelerde "İlçe İnsan Hakları Kurulu"nun kuruluş, görev ve çalışma esaslarını belirlemektir.
 
Kapsam
 
Madde 2 --- Bu Yönetmelik il ve ilçe İnsan Hakları Kurullarının kuruluş, görev ve çalışma esaslarına ilişkin iş ve işlemleri kapsar.
 
Hukuki Dayanak
 
Madde 3 --- Bu Yönetmelik 3056 sayılı Başbakanlık Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun ek 6'ncı maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
 
Tanımlar
 
Madde 4 --- Bu Yönetmelikte;
 
a)      Bakanlık     :Başbakanın görevlendireceği insan haklarından sorumlu Başbakan Yardımcılığını veya Devlet Bakanlığını,
 
b)      Bakan        :Başbakan tarafından görevlendirilen insan haklarından sorumlu Başbakan Yardımcısını veya Devlet Bakanını,
 
)       Başkanlık   :Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlılığını,
 
d)      İl Kurulu    :İl İnsan Hakları Kurulunu,
 
e)      İl Masası    :İl İnsan Hakları Danışma ve Başvuru Masasını,
 
        Sivil Toplum Kuruluşu :Çalışmaları gönüllülük esasına dayalı, tüzüklerinde ve çalışma programlarında insan hakları konularına yer verilen dernek, vakıf gibi tüzel kişiliğe sahip kuruluşları,
 
ifade eder.
 
İKİNCİ BÖLÜM
 
İl ve İlçe İnsan Hakları Kurullarının Kuruluşu
 
İl Kurulu
 
Madde 5 --- Bu Yönetmelikte belirtilen görevleri yerine getirmek üzere İl Kurulu, vali veya valinin görevlendireceği bir vali yardımcısının başkanlığında;
 
a)     Büyükşehir statüsü bulunan illerde Büyükşehir belediye başkanı veya başkan yardımcısı, diğer illerde il belediye başkanı veya başkan yardımcısı,
 
b)     İl Genel Meclisinin kendi üyeleri arasından seçeceği bir temsilci,
 
c)     Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde grubu bulunan siyasi partilerin il başkanları veya görevlendirecekleri bir temsilci,
 
d)     Üniversite rektörleri veya bu konuda görevlendirecekleri bir öğretim üyesi ya da elemanı,
 
e)     Valilik tarafından belirlenecek kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan bir avukat veya hukuk fakültesi mezunu bir kamu görevlisi,
 
f)      Baro temsilcisi
 
g)     Tabip odasından bir temsilci,
 
h)     Ticaret ve Sanayi odasından valilik tarafından belirlenecek bir temsilci,
 
)       Valilik tarafından belirlenecek diğer meslek odaları veya sendikalardan bir temsilci,
 
j)      Mahalli televizyon, gazete, radyo gibi kurumlardan başvuranlar arasından valilik tarafından belirlenecek bir temsilci,
 
k)     Muhtarlar Derneği başkanı, yoksa mahalle muhtarlarından başvuranlar arasından valilik tarafından seçilecek bir temsilci,
 
)       Okul-aile birliklerinden başvuranlar arasından valilik tarafından belirlenecek bir temsilci,
 
m)   Sivil Toplum Kuruluşlarından başvuranlar arasından valilik tarafından belirlenecek en az üç temsilciden oluşur.
 
  Kurul Başkanı gerekli gördüğü durumlarda ilgili kamu veya özel kuruluş temsilcilerini veya kişileri de toplantıya çağırabilir.
 
İlçe Kurulu
 
Madde 6 --- Bu Yönetmelikte belirtilen görevleri yerine getirmek üzere İlçe kurulu kaymakamın başkanlığında;
 
a)     İlçe belediye başkanı veya  başkan yardımcısı,
 
b)     İl Genel Meclisinin ilçeden seçilen üyeleri arasından seçeceği bir temsilci,
 
c)     Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde grubu bulunan siyasi partilerin ilçe başkanları veya görevlendirecekleri bir temsilci,
 
d)     Fakülte veya yüksekokulun bu konuda görevlendirecekleri bir öğretim üyesi ya da elemanı,
 
e)     Kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan bir avukat veya hukuk fakültesi mezunu bir kamu görevlisi,
 
f)      İlçede görev yapan avukatlardan başvuranlar arasından kaymakamlık tarafından belirlenecek bir temsilci,
 
g)     İlçede görev yapan doktorlardan başvuranlar arasından kaymakamlık tarafından belirlenecek bir temsilci,
 
h)     Kaymakamlık tarafından belirlenecek meslek odalarından veya sendikalardan bir temsilci,
 
i)       Mahalli televizyon, gazete, radyo gibi kurumlardan başvuranlar arasından kaymakamlık tarafından belirlenecek bir temsilci,
 
j)      Muhtarlar Derneği başkanı, yoksa mahalle muhtarlarından başvuranlar arasından kaymakamlık tarafından belirlenecek bir temsilci,
 
k)     Okul-aile birliklerinden başvuranlar arasından kaymakamlık tarafından belirlenecek bir temsilci,
 
l)       Sivil Toplum Kuruluşlarından başvuranlar arasından kaymakamlık tarafından belirlenecek en az iki temsilciden oluşur.
 
Kurul Başkanı gerekli gördüğü durumlarda ilgili kamu veya özel kuruluş temsilcilerini veya kişileri de toplantıya çağırabilir.
 
Danışma ve başvuru masaları
 
Madde 7 --- İllerde valilik yazı işleri müdürlüğünde, ilçelerde kaymakamlık yazı işleri müdürlüğünde herkesin kolayca ulaşabileceği bir danışma ve başvuru masası oluşturulur. Masaya gelen başvurularla ilgilenmek üzere illerde vali, ilçelerde kaymakam tarafından sürekli bir memur görevlendirilir. Masa görevlisinin hukuk formasyonuna sahip olması veya halkla ilişkiler konusunda uzman olması göz önünde bulundurulur.
 
Komisyonlar
 
Madde 8 --- En az üç üyeden oluşmak üzere, İl ve İlçe Kurulları bünyesinde;
 
a)  Halkla ilişkiler ve iletişim faaliyetleri,
 
b)  İnsan hakları eğitimi ve insan hakları bilincini geliştirme,
 
c)  İnsan hakları ihlallerini araştırma, inceleme ve değerlendirme,
 
konularında birer komisyon kurulur.
 
Gerekli görülen hallerde diğer konularda da komisyon oluşturulabilir.
 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
 
İl ve İlçe İnsan Hakları Kurullarının Görevleri
 
            Genel Görevler
 
            Madde 9 --- İl ve İlçe Kurulları;
 
a)  İllerde Bakanlık, Başkanlık, Valilik, İl Masası, İl Kurul üyeleri ve İlçe Kurulları tarafından İl Kurulunun gündemine getirilen; ilçelerde de Bakanlık, Başkanlık, Valilik, İl Kurulu, Kaymakamlık,İlçe Masası ve İlçe Kurulu gündemine getirilen konuları değerlendirmek,
 
b)  İnsan hakları ihlal iddialarını incelemek ve araştırmak,
 
c)  İnsan haklarının korunması ve insan hak ve özgürlüklerinin kullanılmasının önündeki engeller ile hak ihlallerine yol açan sosyal, siyasi, hukuki ve idari nedenleri incelemek, araştırmak ve bunların çözümüne ilişkin önerilerde bulunmak,
 
d) Her türlü ayrımcılığın önlenmesi için gerekli çalışmaları yapmak,
 
e) İdarenin uygulamalarında vatandaşlara hoşgörü ve nezaketle yaklaşılmasını sağlamak amacıyla gerekli çalışmaları yapmak,
 
f) Ayda bir tüm çalışmaları özet olarak, ilçelerde İl Kuruluna, İllerde Başkanlığa bildirmekile görevlidir.
 
Halkla İlişkiler ve İletişim
 
Madde 10 --- İl ve İlçe Kurulları;
 
a)     İnsan haklarına ilişkin ihbar, dilek, talep ve şikayeti olan kişilerin, insan hakları kurullarına başvurularını kolaylaştırmak için, bütün kamu kurum ve kuruluşları ile şehrin önemli noktalarına "İnsan Hakları Başvuru Kutuları" koymak ve bu kutuların valilik ve kaymakamlık tarafından görevlendirilen personel marifetiyle mümkün olan en kısa sürede açılmasını ve içindekilerin bir tutanakla masa başkanlığına teslim edilmesini sağlamak,
 
b)     Telefon, elektronik postayla ihbar imkanını sağlayacak tedbirleri almak, bu amaçla herkesin danışma ve başvuru masalarına ulaşabileceği telefon ve elektronik mektup adreslerini yazılı ve görsel basın aracılığıyla halka duyurmak,
 
c)     Kurulların çalışmalarıyla ilgili olarak halkı bilgilendirmek, bu amaçla yazılı ve görsel basın kuruluşlarıyla işbirliği yapmak ve Internet imkanından yararlanmak,
 
d)     Kurulların görev ve çalışmalarında sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliğini geliştirmek,
 
e)     Sivil toplum kuruluşlarının insan hakları konularında çalışmalar yapmalarını teşvik etmek ve desteklemek,ile görevlidir.
 
Bilgilendirme, Bilinçlendirme ve Eğitim
 
Madde 11 --- İl ve İlçe Kurulları;
 
a)     Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi v Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında yer alan insan hakları konularında her türlü çalışmayı yaparak, kurul üyeleri, uygulayıcılar ve vatandaşların bilinçlendirilmesini sağlamak amacıyla etkinlikler düzenlemek,
 
b)     Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi metni ve insan hakları konusunda taraf olduğumuz uluslararası sözleşmeleri kurul üyelerine, kamu kurum ve kuruluşlarına ve vatandaşlara dağıtmak,
 
c)     İnsan hakları ile ilgili kitap, broşür ve mevzuat metinlerini temin ederek kurul üyelerine, ilgili kamu urum ve kuruluşlarına ve vatandaşlara dağıtmak,
 
d)     İnsan hakları konusunda levha, afiş, broşür ve panolar hazırlanarak veya temin edilerek halkın görebileceği yerlere asmak,
 
e)     İnsan hakları bilincinin yaygınlaştırılması amacıyla, köy ve mahalle muhtarlıklarıyla diyoloğu geliştirmek,
 
f)      İnsan hakları konusunda panel, konferans, seminer, konser, tiyatro, slayt ve film gösterisi gibi etkinlikler düzenlemek,
 
g)     Yerel radyo ve televizyon kanallarında uzmanların katılımıyla insan hakları konusunda programlar düzenleyerek aydınlatıcı bilgiler verilmesini sağlamak.
 
İnsan Hakları Kurulları Çalışma Usul ve Esasları ile Faaliyetlerine İlişkin Yönerge
 
         Amaç
           Madde 1- Bu Yönergenin amacı, 2 Kasım 2000 tarih ve 24218 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İnsan Haklan Kurallarının Görev, Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmelik'e göre, insan haklarının korunmasını sağlamak, ihlal iddiaları hakkında gerekli inceleme ve araştırmaları yapmak ve bunların sonuçlarını yetkili mercilere bildirmek; insan hakları ile ilgili olarak toplumu bilgilendirmek, uygulayıcıları ve Kamu görevlilerini eğitmek, bu konuda Başbakan tarafından görevlendirilen Devlet Bakanının verdiği görevleri yerine getirmek için oluşturulan İl ve İlçe insan Hakları Kurullarının çalışma usul ve esasları ile
 faaliyetlerini  belirlemektir.
           Hukuki Dayanak
           Madde 2- Bu Yönerge, 3046 sayılı Bakanlıkların Kuruluş ve Görev Esasları Hakkında Kanun'un 37 nci maddesi hükmü uyarınca hazırlanmıştır.
          Tanımlar
          Madde 3- Bu Yönergede geçen;

 
a) Devlet Bakanlığı
 İnsan Haklarından sorumlu Devlet Bakanlığını,
 b) Başkanlık Başbakanlık insan Hakları Başkanlığını,
 c) Başkan : İnsan Hakları İl ve İlçe Kurul Başkanını,
 d) İl Kurulu : İnsan Hakları İl Kurulunu,
 e) İl Masası: İnsan Hakları İl Danışma Masasını,
 f) İlçe Kurulu: İnsan Hakları İlçe Kurulunu,
 g) İlçe Masası: İnsan Hakları İlçe Danışma Masasını,ifade eder.